‘De juf zei dat mijn zoon “meer potentie” had en ik wist niet of ik blij of bezorgd moest zijn’
Toen de juf van mijn zoon tijdens het oudergesprek zei dat hij ‘veel meer potentie’ had dan hij op school liet zien, voelde ik twee dingen tegelijk. Aan de ene kant was ik trots. Blijkbaar zag ze iets in hem wat misschien nog niet helemaal tot zijn recht kwam. Maar tegelijkertijd bleef ik met een ongemakkelijk gevoel zitten. Want wat bedoelde ze daar precies mee? En belangrijker: verwachtte ze nu dat ik thuis iets ging veranderen?
Ik had eigenlijk een heel ander oudergesprek verwacht. Mijn zoon deed het prima op school, had vriendjes en ging meestal met plezier naar de klas. Er waren geen grote problemen en zijn rapport zag er behoorlijk goed uit. Toch kwam de opmerking van de juf steeds weer terug in mijn hoofd.
‘Hij kan eigenlijk veel meer dan hij nu laat zien’
Het gesprek begon heel gewoon. We bespraken zijn cijfers, hoe hij met andere kinderen omging en of hij zijn werk goed afmaakte. De juf vertelde dat hij sociaal was, graag grapjes maakte en tijdens de lessen regelmatig met goede antwoorden kwam.
Tot ze ineens zei: ‘Ik denk dat er nog veel meer in hem zit. Hij heeft echt meer potentie dan hij op dit moment laat zien.’
Ik glimlachte en vroeg wat ze daarmee bedoelde.
Ze vertelde dat mijn zoon opdrachten vaak snel begreep, maar vervolgens niet altijd de moeite nam om ze zorgvuldig af te maken. Soms was hij met zijn gedachten ergens anders, maakte hij slordigheidsfoutjes of leverde hij werk in waarvan je zag dat hij er niet echt zijn best op had gedaan.
‘Als hij zich ergens helemaal op richt, kan hij echt verrassend goed werk leveren’, zei ze.
Ik knikte, maar ondertussen begon ik me af te vragen of dit eigenlijk wel zo positief was.
Waarom bleef die opmerking zo hangen?
Op weg naar huis dacht ik na over wat de juf had gezegd. Natuurlijk wilde ik dat mijn zoon zijn mogelijkheden zou benutten. Ik gun hem alle kansen en wil niet dat hij zichzelf tekortdoet.
Maar ik voelde ook een bepaalde druk. Moest ik hem thuis meer stimuleren? Moest ik vaker controleren of hij zijn huiswerk goed had gemaakt? Of moest ik hem juist meer ruimte geven om zelf te ontdekken wat hij leuk vindt?
Wat me vooral bezighield, was de vraag of hij op school misschien niet genoeg werd uitgedaagd. Als hij opdrachten snel begrijpt, maar vervolgens zijn aandacht verliest, ligt dat dan aan zijn motivatie? Of krijgt hij niet altijd het onderwijs dat bij hem past?
Ik wilde niet dat de opmerking van de juf ineens zou veranderen in een soort opdracht om van mijn zoon een betere leerling te maken.
Ik wilde niet dat hij het gevoel kreeg dat hij altijd beter moest presteren
Die avond vroeg ik hem hoe zijn schooldag was geweest. Ik vertelde voorzichtig dat ik met de juf had gesproken en dat ze vond dat hij veel in zijn mars had.
‘Dat zegt ze wel vaker’, antwoordde hij schouderophalend.
Ik vroeg wat hij daarmee bedoelde.
Hij vertelde dat hij sommige opdrachten saai vond. Vooral als hij iets al begreep, moest hij het toch nog een paar keer oefenen. Soms ging hij dan tekenen in zijn schrift of een beetje kletsen met zijn buurjongen.
Dat zette me aan het denken. Misschien was zijn gedrag op school niet alleen een kwestie van niet goed opletten of geen zin hebben. Misschien had hij inderdaad behoefte aan iets meer uitdaging.
Tegelijkertijd wilde ik voorkomen dat hij het idee kreeg dat hij altijd iets bijzonders moest laten zien. Hij is nog een kind. Hij mag fouten maken, dromen, spelen en soms ook gewoon geen zin hebben in een rekensom.
Betekent meer potentie automatisch dat een kind hoogbegaafd is?
Wat ik inmiddels heb geleerd, is dat de uitspraak van een leerkracht niet automatisch betekent dat een kind hoogbegaafd is. Een kind kan op bepaalde gebieden voorlopen, snel verbanden leggen of opdrachten gemakkelijk begrijpen, zonder dat er direct sprake is van hoogbegaafdheid.
Ook kan er sprake zijn van onderpresteren. Daarbij laat een kind niet zien wat het daadwerkelijk kan. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Soms is de lesstof te gemakkelijk, soms ontbreekt de motivatie en soms spelen onzekerheid of andere omstandigheden een rol.
Volgens het SLO is het belangrijk dat kinderen voldoende worden uitgedaagd. Als een leerling zich nauwelijks hoeft in te spannen om goede resultaten te halen, leert hij ook minder goed omgaan met moeilijke opdrachten en tegenslagen.
Dat vond ik misschien nog wel het belangrijkste inzicht. Ik wilde niet alleen dat mijn zoon goede cijfers haalde, maar vooral dat hij plezier bleef houden in leren.
Ik besloot de juf nog een keer om uitleg te vragen
Een paar dagen later stuurde ik de juf een berichtje. Ik wilde graag wat concreter weten wat ze precies bedoelde met zijn potentie.
Welke opdrachten maakte hij opvallend goed? Wanneer haakte hij af? En zag ze vooral dat hij meer aankon, of dat hij moeite had om zijn aandacht erbij te houden?
Ik vroeg ook of ze dacht dat extra uitdaging hem zou helpen. Misschien kon hij af en toe moeilijkere opdrachten krijgen of op een andere manier met de lesstof aan de slag.
De juf reageerde positief. Ze vertelde dat ze hem de komende weken wat beter in de gaten zou houden en zou kijken hoe hij reageerde op opdrachten die meer van hem vroegen.
Dat vond ik prettig. Er hoefde niet meteen een groot traject te worden gestart. Eerst maar eens kijken wat hem zou helpen.
Ik ben trots op mijn zoon, maar hij hoeft niets te bewijzen
De opmerking van de juf heeft me uiteindelijk vooral aan het denken gezet over mijn verwachtingen als moeder.
Natuurlijk wil ik dat mijn zoon zijn talenten ontdekt en kansen krijgt. Ik zou het zonde vinden als hij zich jarenlang verveelt in de klas, terwijl hij eigenlijk veel meer aankan.
Maar ik wil ook niet dat hij opgroeit met het gevoel dat hij altijd meer moet doen, beter moet presteren of zijn potentie moet bewijzen.
Misschien is dat wel de balans die ik moet vinden: hem stimuleren zonder druk op te leggen.
En die ene opmerking van de juf? Die hoor ik nog regelmatig in mijn hoofd. Inmiddels vooral als een uitnodiging om nieuwsgierig te blijven naar wat mijn zoon nodig heeft, in plaats van als een waarschuwing dat ik iets moet veranderen.
