Tamara heeft een kind dat extra zorg nodig heeft: ‘Maar hoe vaak vragen we hoe het met die ouders zelf gaat?’

15.11.2026 10:46
kind extra zorg nodig

Als je kind extra zorg nodig heeft, verandert er vaak veel meer dan je vooraf kunt bedenken. Je wordt expert in diagnoses, onderwijs, zorg en regelgeving, terwijl het gewone gezinsleven gewoon doorgaat. Maar wie heeft er eigenlijk aandacht voor de ouders? Tamara Janmaat (44), moeder van drie kinderen, weet uit eigen ervaring hoe belangrijk herkenning en verbinding zijn. Daarom richtte ze Speciale Ouders op, een online dorp waar ouders van kinderen met speciale behoeften elkaar kunnen vinden.

Een ontwikkeling die anders verliep

Toen haar oudste zoon Pepijn werd geboren, had Tamara nog geen idee welke zoektocht haar te wachten stond. Al vroeg merkte ze dat zijn ontwikkeling anders verliep dan die van andere kinderen.

‘Pepijn maakte weinig oogcontact, had een oogafwijking en ontwikkelde zich motorisch langzamer. Hij liep bijvoorbeeld pas toen hij twintig maanden oud was. Natuurlijk zie je dat andere kinderen bepaalde dingen al kunnen, maar tegelijkertijd kijk je ook gewoon naar je eigen kind. Naar wie hij is en wat hij nodig heeft.’

Er volgden gesprekken, onderzoeken en uiteindelijk diagnoses. Pepijn, inmiddels bijna zeven jaar, heeft autisme en ADHD, is slechtziend en heeft een achterstand in zijn motorische en emotionele ontwikkeling.

‘Die diagnoses brachten ook opluchting. Er kwam erkenning voor wat we al langer zagen. Maar een diagnose betekent niet dat je vervolgens weet waar je terechtkunt of welke ondersteuning er allemaal bestaat. Eigenlijk begint er dan weer een nieuwe zoektocht.’

Een tweede baan waar niemand je voor opleidt

Volgens Tamara is dat een van de dingen die voor de buitenwereld vaak onzichtbaar blijven. Ouders van kinderen met speciale behoeften worden gaandeweg deskundigen op allerlei gebieden waar ze voorheen nauwelijks iets van wisten.

‘Je leert over diagnoses, behandelingen, onderwijsvoorzieningen en regelgeving. Je voert gesprekken met scholen en hulpverleners, zoekt informatie en probeert uit te vinden wat er mogelijk is. En ondertussen ben je natuurlijk ook gewoon ouder. Het dagelijks leven gaat door.’

Wat haar vooral verbaasde, was hoeveel waardevolle informatie ze bij toeval ontdekte.

‘Ik kwam er bijvoorbeeld tijdens een bezoek aan een speeltuin achter dat er aangepaste zwemlessen bestonden voor kinderen zoals Pepijn. Niemand had ons daar ooit op gewezen. Ik was ontzettend blij dat ik het ontdekte, maar ik dacht ook: hoeveel andere ouders zijn op zoek naar iets wat een andere ouder allang weet?’

Die gedachte zou later een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van Speciale Ouders.

Wat de buitenwereld niet ziet

Naast het organiseren van passende ondersteuning krijgen ouders ook te maken met onbegrip. Gedrag van kinderen wordt soms beoordeeld zonder dat mensen weten wat erachter schuilgaat.

‘Als een kind overstuur raakt in een winkel, niet luistert of niet mee kan doen met een activiteit, zien mensen vaak alleen dat moment. Ze zien niet wat eraan voorafging. Hoeveel spanning een kind heeft opgebouwd of hoeveel moeite een ouder heeft gedaan om überhaupt op die plek te komen.’

Tamara herinnert zich een pijnlijke ervaring op de basisschool van Pepijn.

‘We hadden afgesproken dat ik gebeld zou worden wanneer hij in zijn broek had gepoept. Op een dag kwam ik hem ophalen en bleek hij al een halve ochtend met poep in zijn broek te hebben rondgelopen. Niemand had gebeld. Andere kinderen hadden inmiddels opmerkingen gemaakt dat hij stonk.’

Het voorval raakte haar diep.

‘Je vertrouwt je kind toe aan andere mensen en hoopt dat zij zien wat hij nodig heeft. Als dat niet gebeurt, doet dat pijn. En het maakt ook dat je als ouder voortdurend alert blijft.’

‘Soms wil je helemaal geen advies’

Toch is het volgens Tamara niet alleen de praktische kant van het ouderschap die veel vraagt. Ook het gevoel dat anderen je situatie niet begrijpen, kan zwaar wegen.

‘Je kunt hele lieve familieleden en vrienden hebben die ontzettend betrokken zijn. Maar als zij niet meemaken wat jij meemaakt, kan het lastig zijn om echt over te brengen hoe jouw dagelijks leven eruitziet.’

Ze merkte hoeveel verschil het maakte toen ze andere ouders ontmoette die vergelijkbare ervaringen hadden.

‘Er ontstond meteen een soort herkenning. Je hoeft niet alles uit te leggen. En soms is dat precies wat je nodig hebt.’

Want goedbedoelde adviezen zijn lang niet altijd behulpzaam.

‘Mensen willen graag helpen. Dus komen ze met oplossingen of vertellen ze wat bij hun eigen kinderen heeft gewerkt. Maar soms wil je helemaal geen advies. Dan wil je gewoon even vertellen hoe het met je gaat. Zonder dat iemand het probeert op te lossen of kleiner te maken.’

Juist die herkenning tussen ouders bleek voor Tamara ontzettend waardevol.

‘Een andere ouder kan soms met één zin iets betekenen waar je al heel lang naar op zoek was. Gewoon door te zeggen: ik herken dit.’

Maar wie zorgt er voor de ouders?

In gesprekken over kinderen met speciale behoeften ligt de aandacht meestal bij het kind. Bij de ontwikkeling, het onderwijs, de behandeling en de ondersteuning.

Logisch, vindt Tamara. Maar ze mist regelmatig aandacht voor de mensen die dagelijks voor deze kinderen zorgen.

‘We vragen ouders voortdurend hoe het met hun kind gaat. Hoe het op school gaat, of er al een diagnose is, welke hulp er komt. Maar hoe vaak vragen we eigenlijk hoe het met die ouder zelf gaat?’

Zelf is Tamara moeder van drie kinderen: Pepijn, Madelief en Kato. Daarnaast werkt ze als trainer in Geweldloze Communicatie.

‘Ik ben ontzettend graag moeder. Maar ik ben ook gewoon Tamara. Ik heb mijn eigen werk, interesses, verlangens en behoeften. Ik wil plezier maken, me ontwikkelen en soms ook gewoon even nergens verantwoordelijk voor zijn.’

Volgens haar kunnen ouders van kinderen met speciale behoeften langzaam steeds meer samenvallen met hun rol als verzorger, regelaar en belangenbehartiger.

‘Je kunt zo druk zijn met alles wat je kind nodig heeft, dat je nauwelijks nog stilstaat bij wat je zelf nodig hebt. Terwijl ook jij aandacht, ontspanning en verbinding nodig hebt.’

Ze benadrukt dat liefde voor je kind en de zwaarte van het ouderschap prima naast elkaar kunnen bestaan.

‘Je kunt zielsveel van je kind houden en tegelijkertijd ontzettend moe zijn van alles wat erbij komt kijken. Dat hoeft elkaar helemaal niet uit te sluiten.’

Een online dorp waar ouders elkaar vinden

Vanuit haar eigen ervaringen en de gesprekken met andere ouders ontstond het idee voor Speciale Ouders.

‘Ik dacht: waarom is er eigenlijk geen plek waar we al die kennis en ervaringen van ouders bij elkaar brengen? Waar je terechtkunt met praktische vragen, maar waar ook ruimte is om gewoon even je verhaal te delen?’

Op 1 oktober 2026 opende Tamara de digitale deuren van Speciale Ouders, een online dorp voor ouders van kinderen met speciale behoeften.

Het dorp heeft een dorpshuis waar ouders elkaar ontmoeten, een schoolplein voor vragen over onderwijs, een zorgplein en een gemeentehuis waar onderwerpen als wet- en regelgeving aan bod komen. Er is zelfs een spa, speciaal voor de ouders zelf.

‘Ik wilde een plek creëren die verder gaat dan alleen informatie uitwisselen. Een plek waar je elkaar leert kennen, waar je ervaringen kunt delen en waar ook aandacht is voor hoe het met jou gaat.’

Het uitgangspunt is eenvoudig: ouders helpen ouders.

‘Er zit ontzettend veel kennis bij ouders. De ene ouder heeft jarenlang gezocht naar passend onderwijs, een ander weet alles over het aanvragen van een persoonsgebonden budget en weer iemand anders heeft een manier gevonden om met een bepaalde situatie om te gaan. Waarom zouden we allemaal opnieuw het wiel moeten uitvinden?’

Professionals zijn ook welkom, maar vooral als gasten die hun kennis beschikbaar stellen.

‘Het hart van het dorp wordt gevormd door de ouders zelf. Ik vind het belangrijk dat ouders hier niet opnieuw in de rol van hulpvrager terechtkomen. Ze hebben zelf ook ontzettend veel te bieden.’

‘We hoeven het niet allemaal alleen te doen’

Met Speciale Ouders hoopt Tamara niet alleen ouders met elkaar te verbinden, maar ook bij te dragen aan meer begrip in de samenleving.

‘Ik zou willen dat we wat nieuwsgieriger worden naar elkaar. Dat we minder snel oordelen over een kind dat zich anders gedraagt. Dat we beseffen dat we vaak maar een klein stukje zien van wat er in een gezin speelt.’

En vooral dat er meer aandacht komt voor de ouders achter de zorg.

‘Vraag eens hoe het met iemand gaat. Luister zonder meteen een oplossing aan te dragen. En besef dat achter ieder kind ook een ouder staat met een eigen verhaal.’

Haar grootste wens is dat ouders van kinderen met speciale behoeften zich minder alleen voelen.

‘Ik hoop dat steeds meer ouders ontdekken dat ze niet alles zelf hoeven uit te zoeken. Dat er ergens iemand is die begrijpt wat ze meemaken, die informatie heeft waar ze naar zoeken of die gewoon even wil luisteren.’

Want uiteindelijk hoeft verbinding volgens Tamara helemaal niet ingewikkeld te zijn.

‘Soms begint het gewoon met een andere ouder die zegt: hé, dat herken ik. En dat je dan denkt: gelukkig, ik ben niet de enige.’


 

Over Speciale Ouders

Speciale Ouders is een online dorp voor ouders van kinderen met speciale behoeften. Een plek voor herkenning, ontmoeting, praktische informatie en aandacht voor de ouder zelf. De deuren van het dorp gingen op 1 oktober 2026 open. Er zijn nu bijna 200 speciale ouders aangesloten en dagelijks sluiten er nieuwe ouders aan.

Meer informatie: www.specialeouders.nl