Deze 9 banen dreigen de komende jaren te verdwijnen door AI (en juist vrouwen werken er vaak in)

AI komt allang niet meer alleen voor in sciencefictionfilms of bij grote techbedrijven. Steeds meer mensen gebruiken kunstmatige intelligentie tijdens hun werk. En sommige banen lijken daardoor de komende jaren behoorlijk te gaan veranderen. Vooral functies waarin veel administratieve, voorspelbare of digitale taken zitten, lopen risico.

Misschien heb je zelf wel een baan waarbij je dagelijks e-mails beantwoordt, afspraken plant, teksten schrijft of gegevens verwerkt. Precies dat soort werkzaamheden kan AI steeds sneller overnemen.

Dat betekent overigens niet dat iedereen in onderstaande beroepen straks ineens zonder baan zit. Volgens het World Economic Forum gaat het de komende jaren vooral om een verschuiving van taken en functies. Toch worden sommige beroepen wel expliciet genoemd als banen die richting 2030 sterk kunnen afnemen.

En dat is best opvallend, want een aantal van deze banen zijn juist populair onder vrouwen.

1. Administratief medewerker

Een van de meest voor de hand liggende voorbeelden is de administratief medewerker.

Afspraken inplannen, gegevens verwerken, documenten maken, e-mails beantwoorden en informatie uit systemen halen: het zijn werkzaamheden waarbij AI en automatisering steeds meer kunnen helpen.

Het World Economic Forum noemt administratieve assistenten en executive secretaries zelfs bij de functies die volgens werkgevers wereldwijd richting 2030 sterk zullen afnemen.

Toch zal een administratief medewerker waarschijnlijk niet van de ene op de andere dag verdwijnen. De functie kan vooral veranderen. Waar iemand vroeger bijvoorbeeld een groot deel van de dag bezig was met gegevens invoeren, kan AI dat werk steeds vaker voorbereiden of uitvoeren.

2. Secretaresse

Ook de klassieke functie van secretaresse staat onder druk.

Agenda’s beheren, vergaderingen plannen, documenten voorbereiden en eenvoudige correspondentie bijhouden zijn allemaal taken waarbij software inmiddels een groot deel van het werk kan ondersteunen.

Volgens het World Economic Forum behoren executive secretaries tot de functies waarvoor werkgevers de komende jaren een duidelijke daling verwachten.

De menselijke kant van het beroep blijft daarbij belangrijk. Een ingewikkelde afspraak met meerdere mensen organiseren, aanvoelen wat een manager nodig heeft of omgaan met onverwachte situaties is iets anders dan simpelweg een afspraak in een agenda zetten.

3. Boekhouder of medewerker financiële administratie

Wie graag met cijfers werkt, ziet misschien ook iets veranderen.

Boekhouden en financiële administratie bestaan voor een deel uit zeer gestructureerde werkzaamheden. Denk aan facturen verwerken, betalingen controleren en gegevens invoeren.

De International Labour Organization noemt accounting- en bookkeeping-clerks bij de beroepen die relatief sterk aan generatieve AI zijn blootgesteld.

Het WEF noemt accounting, bookkeeping en payroll clerks bovendien bij de functies die richting 2030 naar verwachting afnemen.

Dat betekent niet dat menselijke boekhouders overbodig worden. Juist het controleren van gegevens, adviseren van klanten en interpreteren van financiële informatie kan belangrijk blijven.

4. Data-entrymedewerker

Dit is misschien wel een van de banen waarbij AI het duidelijkst zichtbaar wordt.

Een data-entrymedewerker voert gegevens in systemen in. Dat is precies het soort werk waarvoor steeds meer automatische systemen bestaan.

De ILO noemt data-entry clerks als een van de beroepsgroepen met een hoge blootstelling aan generatieve AI.

Voor mensen die jarenlang juist voor dit soort administratief werk hebben gekozen, kan dat een flinke verandering betekenen.

5. Klantenservicemedewerker

“Waar kan ik mijn bestelling vinden?”
“Hoe kan ik mijn wachtwoord wijzigen?”
“Kan ik mijn abonnement opzeggen?”

Voor veel van dit soort vragen hoeft een klant tegenwoordig niet meer per se met een medewerker te praten.

AI-chatbots kunnen eenvoudige vragen beantwoorden en klanten door standaardprocedures leiden. Daardoor kunnen bedrijven steeds meer eenvoudige klantvragen automatiseren.

Dat betekent niet automatisch dat klantenservice verdwijnt. Complexe klachten, emoties en situaties waarin maatwerk nodig is, vragen nog steeds om menselijke communicatie.

Maar het is goed mogelijk dat één medewerker in de toekomst met behulp van AI veel meer klanten kan helpen dan nu.

6. Telemarketeer

Ook telefonisch verkoopwerk behoort tot de functies die kwetsbaar zijn voor automatisering.

Een deel van telemarketing bestaat uit relatief voorspelbare gesprekken met vaste scripts. AI kan steeds beter gesprekken voeren, informatie verzamelen en potentiële klanten benaderen.

Het WEF noemt telemarketers bij de functies waarvoor richting 2030 een daling wordt verwacht.

Voor mensen die juist de sociale kant van verkoop leuk vinden, kan dat betekenen dat het werk verschuift naar complexere gesprekken, relatiebeheer en advies.

7. Grafisch ontwerper

Dit is misschien een van de verrassendste banen in dit rijtje.

AI kan inmiddels in korte tijd afbeeldingen, ontwerpen, illustraties en verschillende stijlen genereren. Daardoor is het makkelijker geworden om zonder uitgebreide ontwerpvaardigheden visueel materiaal te maken.

Het World Economic Forum noemt graphic designers opvallend genoeg als een beroep dat voor het eerst bij de snelst afnemende functies wordt genoemd. In het rapport wordt de ontwikkeling van generatieve AI expliciet gekoppeld aan deze verandering.

Toch betekent dit niet dat creativiteit overbodig wordt. Een goede ontwerper doet meer dan alleen een plaatje maken. Een huisstijl begrijpen, een doelgroep aanvoelen en een goed visueel concept bedenken blijven menselijke vaardigheden.

8. Salarisadministrateur

Salarisadministratie lijkt misschien typisch mensenwerk, maar ook hier kan steeds meer worden geautomatiseerd.

Gegevens verwerken, loonberekeningen uitvoeren en standaardcontroles zijn werkzaamheden die software steeds beter kan ondersteunen.

Payroll clerks worden door het WEF genoemd als een functie die richting 2030 onder druk komt te staan.

Ook hier geldt: de baan hoeft niet volledig te verdwijnen. Het werk kan veranderen van vooral invoeren en controleren naar controleren, adviseren en omgaan met uitzonderingen.

9. Receptiemedewerker

Ook achter de receptie kan AI een deel van het werk overnemen.

Denk aan bezoekers aanmelden, eenvoudige vragen beantwoorden, afspraken controleren en telefoontjes doorschakelen. Steeds meer organisaties gebruiken digitale systemen en AI om dit soort taken te automatiseren.

Dat maakt een receptiemedewerker niet meteen overbodig. Wie bezoekers ontvangt, onverwachte situaties oplost of persoonlijk contact onderhoudt, doet werk dat moeilijker volledig te automatiseren is.

Maar het takenpakket kan wel kleiner worden.

AI neemt niet ineens alle banen over

Hoewel bovenstaande lijst misschien behoorlijk spannend klinkt, is het belangrijk om één ding niet te vergeten: AI vervangt niet automatisch een compleet beroep.

In veel gevallen worden vooral bepaalde taken geautomatiseerd.

De ILO benadrukt bijvoorbeeld dat administratieve beroepen weliswaar sterk aan generatieve AI zijn blootgesteld, maar dat volledige automatisering in de praktijk vaak ingewikkelder is dan op basis van de taken alleen zou lijken.

Ook het World Economic Forum verwacht niet simpelweg dat er alleen maar banen verdwijnen. Voor de periode tot 2030 worden wereldwijd naar schatting 170 miljoen nieuwe banen gecreëerd en 92 miljoen banen verdrongen, wat per saldo zou neerkomen op een groei van 78 miljoen banen.

De arbeidsmarkt gaat dus waarschijnlijk vooral veranderen.

En misschien is dat juist het interessante

Voor vrouwen die in een van deze beroepen werken, hoeft AI daarom niet per definitie slecht nieuws te zijn.

Wie nu bijvoorbeeld veel tijd kwijt is aan administratie, kan straks misschien juist meer tijd besteden aan klanten, collega’s, creatief werk of advies.

Tegelijkertijd wordt het waarschijnlijk steeds belangrijker om nieuwe vaardigheden te leren. Het WEF verwacht dat een aanzienlijk deel van de vaardigheden die werknemers nu gebruiken richting 2030 verandert. Technologische kennis wordt belangrijker, maar ook menselijke vaardigheden zoals analytisch denken, flexibiliteit, creatief denken en samenwerking blijven belangrijk.

De baan zelf hoeft dus misschien niet te verdwijnen. Maar de manier waarop je hem uitvoert, kan er over een paar jaar behoorlijk anders uitzien.