‘Toen mijn dochter dit opeens zei, wist ik zeker dat ze ADHD heeft’

‘Soms is het niet het drukke gedrag van je kind dat je aan het denken zet, maar juist een heel simpele opmerking. Dat gebeurde ook bij mij. Mijn dochter was nooit het kind dat voortdurend rondjes rende of niet kon stilzitten. Toch had ik al langere tijd het gevoel dat er iets anders speelde.

Ze vergat regelmatig wat ik haar net had gevraagd, raakte halverwege een opdracht afgeleid en kon urenlang praten over iets wat haar interesseerde. Maar zodra iets haar niet boeide, leek haar aandacht binnen een paar minuten verdwenen.

Ik dacht lange tijd: ze is gewoon een dromer. Tot ze op een middag opeens één zin zei waardoor bij mij alles op zijn plek leek te vallen.

‘Mama, ik wilde het wel, maar ik vergat waarom ik naar boven ging’

Het was een gewone doordeweekse middag. Mijn dochter moest haar jas naar boven brengen en daarna haar kamer opruimen. Een paar minuten later kwam ze weer beneden.

Ik vroeg haar waar haar jas was.

Ze keek me aan en zei:

‘Ik weet het niet meer. Ik ging naar boven om iets te doen, toen zag ik mijn knuffel, toen ging ik daarmee spelen en daarna wist ik niet meer waarom ik boven was.’

Ik moest er in eerste instantie om lachen, omdat het zó herkenbaar was. Maar daarna bleef haar antwoord in mijn hoofd hangen.

Want dit gebeurde eigenlijk voortdurend.

Ze begon aan haar huiswerk, zag een potlood op tafel liggen, wilde dat opruimen, vond vervolgens een tekening terug en was vijf minuten later helemaal vergeten dat ze huiswerk aan het maken was.

Of ik vroeg haar om drie dingen te doen: haar schoenen opruimen, haar tas pakken en haar bord naar de keuken brengen. Soms kwam ze na een kwartier terug met een speeltje dat ze ergens had gevonden, terwijl haar schoenen nog midden in de kamer lagen.

Niet gewoon ‘verstrooid’?

Als ouder ga je op zo’n moment natuurlijk nadenken. Is mijn kind gewoon chaotisch? Is ze dromerig? Luistert ze niet goed? Of kan er iets anders aan de hand zijn?

ADHD bij kinderen kan zich namelijk op verschillende manieren uiten. Niet ieder kind met ADHD is opvallend druk of beweeglijk. Sommige kinderen hebben vooral moeite met aandacht, plannen, impulsen of het uitvoeren van meerdere stappen achter elkaar.

Juist daardoor kan ADHD bij meisjes soms minder snel worden herkend.

Een meisje dat rustig in de klas zit, kan bijvoorbeeld alsnog grote moeite hebben met concentratie, plannen of het afmaken van taken.

De uitspraak die alles veranderde

Voor mij was vooral opvallend dat mijn dochter haar eigen gedrag eigenlijk perfect kon omschrijven.

Een paar weken later zat ze aan tafel om een tekening af te maken. Ze was enthousiast begonnen, maar na een paar minuten zat ze alweer met haar potloden te spelen.

Toen ik vroeg waarom ze haar tekening niet afmaakte, zei ze:

‘Ik wil het echt wel afmaken, maar mijn hoofd gaat steeds naar iets anders.’

Dat vond ik misschien nog wel opvallender.

Ze deed het niet expres. Ze was niet lui. Ze probeerde het daadwerkelijk, maar haar aandacht leek steeds ergens anders naartoe te springen.

Dat was voor mij het moment waarop ik dacht: misschien moeten we hier eens verder naar kijken.

Een kind hoeft niet druk te zijn voor ADHD

Dat is misschien wel een van de grootste misverstanden rondom ADHD. Bij ADHD denken veel mensen meteen aan een kind dat niet stil kan zitten, voortdurend praat en overal tussendoor springt.

Maar ADHD kan er ook heel anders uitzien.

Een kind kan bijvoorbeeld:

• vaak vergeten wat het net moest doen;
• regelmatig spullen kwijtraken;
• moeite hebben met taken afmaken;
• snel afgeleid zijn door geluiden of gebeurtenissen om zich heen;
• moeite hebben met plannen en organiseren;
• tijdens gesprekken ineens met iets anders bezig zijn;
• extreem opgaan in activiteiten die het interessant vindt;
• moeite hebben om aan saaie taken te beginnen.

Dat betekent overigens niet dat een kind met dit gedrag automatisch ADHD heeft.

‘Wist ik zeker’ is eigenlijk niet helemaal eerlijk

Achteraf moet ik toegeven dat de titel van mijn eigen gedachte misschien wat overdreven was.

Want door één uitspraak kun je natuurlijk niet weten of je kind ADHD heeft.

Daarvoor is veel meer nodig. Bij een ADHD-diagnose wordt onder andere gekeken naar het gedrag van een kind in verschillende situaties en naar de mate waarin de problemen het dagelijks functioneren beïnvloeden.

Mijn dochter had al langere tijd verschillende kenmerken. De uitspraak over haar ‘hoofd dat steeds naar iets anders ging’ was vooral het moment waarop ik haar gedrag anders begon te bekijken.

Niet als onwil.

Niet als luiheid.

Maar als iets waar ze misschien zelf ook last van had.

Herken je dit bij je eigen kind?

Als je merkt dat je kind opvallend vaak moeite heeft met aandacht, plannen, wachten, luisteren of het afmaken van taken, kan het verstandig zijn om dit eens te bespreken met bijvoorbeeld de huisarts, jeugdarts of school.

Probeer ondertussen vooral niet ieder vergeetachtig moment meteen aan ADHD te koppelen. Alle kinderen zijn weleens afgeleid, vergeten hun jas of beginnen aan iets anders voordat een taak af is.

Het gaat vooral om het patroon, hoe vaak het voorkomt en hoeveel last je kind ervan heeft.

En soms is het juist die ene onverwachte kinderopmerking die ervoor zorgt dat je als ouder denkt:

Wacht eens even… misschien moet ik hier wat beter naar kijken.