Hieraan herken je een neurodivergent kind: 3 signalen die ouders vaak over het hoofd zien

Sommige kinderen lijken op het eerste gezicht gewoon gevoelig, dromerig, druk of misschien zelfs een beetje eigenwijs. Toch kan er achter bepaald gedrag iets anders schuilgaan. Bij neurodivergente kinderen werken de hersenen namelijk op een andere manier.

Maar hoe herken je dat eigenlijk?

Er bestaat geen simpel lijstje waarmee je kunt vaststellen of een kind neurodivergent is. Neurodivergentie is bovendien een brede verzamelterm. ADHD, autisme, dyslexie en andere neuroontwikkelingsverschillen kunnen er bijvoorbeeld onder vallen.

Toch zijn er bepaalde signalen die ouders regelmatig herkennen. Dit zijn de signalen van een neurodivergent kind.

1. Gewone situaties lijken soms opvallend veel energie te kosten

Een van de dingen die ouders kunnen opmerken, is dat hun kind na een ogenschijnlijk normale dag helemaal uitgeput is.

Op school doet het kind bijvoorbeeld enthousiast mee, speelt het met andere kinderen en lijkt er weinig aan de hand. Eenmaal thuis kan het ineens instorten.

Het wil alleen zijn, wordt sneller boos of begint om iets kleins te huilen.

Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is. Schooldagen zijn voor veel kinderen vermoeiend. Maar wanneer een kind structureel veel energie kwijt lijkt te zijn aan dagelijkse situaties, kan het interessant zijn om te kijken wat daarachter zit.

Voor sommige neurodivergente kinderen kunnen geluiden, sociale contacten, veranderingen en het voortdurend moeten aanpassen aan verwachtingen behoorlijk veel energie kosten.

2. Veranderingen kunnen veel heftiger binnenkomen dan je verwacht

“Maar we hebben dit toch gewoon afgesproken?”

Dat is een zin die ouders van kinderen die moeite hebben met veranderingen misschien regelmatig zeggen.

Een klein verschil in de planning kan voor sommige kinderen verrassend groot voelen. Een speelafspraak die wordt afgezegd, een andere route naar school of plotseling een andere leerkracht kan bijvoorbeeld voor veel spanning zorgen.

Waar een ander kind misschien denkt: jammer, dan doen we iets anders, kan een ander kind volledig van slag raken.

Ook hierbij geldt: ieder kind kan moeite hebben met veranderingen. Zeker wanneer een kind moe is of al veel prikkels heeft gehad.

Het gaat vooral om het patroon en de mate waarin het gedrag het dagelijks leven beïnvloedt.

3. Je kind lijkt thuis een totaal ander kind

Dit is misschien wel een van de opvallendste signalen.

Op school horen ouders bijvoorbeeld dat hun kind rustig, sociaal en behulpzaam is. Thuis lijkt vervolgens alles eruit te komen.

Het kind is snel boos, raakt overstuur om kleine dingen of trekt zich volledig terug.

Sommige ouders vragen zich daardoor af: Waarom kan het op school wel en thuis niet?

Een mogelijke verklaring is dat een kind zich op school de hele dag heeft aangepast en thuis eindelijk ontspant. Het verschil tussen gedrag op school en thuis kan daarom soms iets vertellen over hoeveel energie een kind gebruikt om zich aan te passen aan zijn omgeving.

Maar ook dit signaal op zichzelf zegt niets over neurodivergentie.

Neurodivergent betekent niet ‘anders op een slechte manier’

Het woord neurodivergent wordt steeds vaker gebruikt, maar het is belangrijk om het niet als een diagnose te zien.

Neurodivergentie betekent in brede zin dat iemands manier van informatie verwerken, waarnemen, leren of reageren anders kan zijn dan wat als gemiddeld wordt beschouwd.

Een kind kan daardoor bepaalde uitdagingen ervaren, maar ook sterke kanten hebben. Denk bijvoorbeeld aan een sterke focus op bepaalde onderwerpen, creativiteit, een goed oog voor details of een originele manier van problemen oplossen.

Bovendien is ieder neurodivergent kind anders.

Het ene kind kan bijvoorbeeld heel druk zijn, terwijl een ander juist stil en teruggetrokken is. Het ene kind kan veel behoefte hebben aan structuur, terwijl een ander juist voortdurend nieuwe dingen wil ontdekken.

Neurodivergent kind heeft niet alle signalen

Dat is misschien wel het belangrijkste om te benadrukken.

Een kind dat snel overprikkeld raakt, moeite heeft met veranderingen of thuis vaker boos is, is niet automatisch neurodivergent.

Kinderen ontwikkelen zich allemaal in hun eigen tempo. Ook slaaptekort, stress, veranderingen thuis, problemen op school of een drukke periode kunnen gedrag beïnvloeden.

Het is daarom verstandiger om niet één los signaal te bekijken, maar naar het hele kind en het terugkerende patroon te kijken.

Wanneer ouders zich langere tijd zorgen maken over het gedrag of de ontwikkeling van hun kind, kunnen ze dit bespreken met bijvoorbeeld de huisarts, jeugdarts of een andere professional die het kind goed kent.

Want uiteindelijk gaat het niet om het label.

Het belangrijkste is dat je begrijpt wat jouw kind nodig heeft om zich goed te voelen, te leren en zichzelf te kunnen zijn.